bestsellery, Książki, książki dla kobiet, nowości

„Wojenne siostry”, czyli o heroizmie bez patosu

Znanych jest wiele historii zakonnic, które podczas drugiej wojny światowej wykazywały się męstwem i heroizmem. „Wojenne siostry” Agaty Puścikowskiej rozszerzają naszą panoramę bohaterek o kolejne kobiety, które wojenna zawierucha zastała na posterunku służby bliźniemu.

Zakonnice, siostry, kobiety

Osadzone w realiach drugiej wojny światowej historie zakonnic wzruszają i wzbudzają silne emocje, jednak autorka daleka jest od heroizowania swoich bohaterek. Wręcz przeciwnie, zawiłości ich życiorysów i zmaganie się z trudnymi doświadczeniami kreśli stylem prostym, bezpretensjonalnym, niemal dokumentalnym. Jednak paradoksalnie właśnie dzięki takiemu bezpośredniemu przedstawieniu faktów z całą mocą ujawnia się odwaga, determinacja i szczere poświęcenie zakonnic. Odbrązawiając siostry i przedstawiając je jako kobiety z krwi i kości, a nie dwuwymiarowe postaci wyzbyte wad i niedostatków autorka sprawia, że łatwiej się z nimi utożsamić, stają się one czytelnikowi bliższe, wydają się bardziej realne. Siostry mają chwile zwątpienia, boją się i buntują, doświadczają więc trudnych emocji tak samo, jak każdy świecki człowiek. I chociaż oczywiście pozytywny rys postaci wysuwa się w przypadku każdej historii na pierwszy plan, „Wojenne siostry” stanowią ciekawą odskocznię od jednowymiarowych, płaskich opisów i przesadnej martyrologii.

Różne oblicza odwagi

Przy bliższym przyjrzeniu się bohaterkom, zabieg „odromantyczniania” właściwie nie dziwi, gdyż życiorysy sióstr wymykają się standardowemu zaszufladkowaniu, a one same przełamują stereotyp uległej i posłusznej mniszki. Szersza perspektywa zachęca do przyjrzenia się siostrom jako kobietom wielu talentów, pomysłowym, błyskotliwym i wynalazczym. Puścikowska przedstawiła szerokie spektrum postaw i charakterów, które niekoniecznie wpisują się w tradycyjny obraz siostry zakonnej, ale ukazują kobiety w procesie dynamicznych zmian. Co więcej, w trakcie lektury „Wojennych sióstr” czytelnik zdaje sobie sprawę z dylematów, przed którymi wielokrotnie stawać musiały zakonnice, by bronić wyznawanych przez siebie wartości. Chwytanie za broń, zasadzki, czy podstępy wydają się sprzeczne z regułami życia zakonnego, jednak wojna rządzi się własnymi prawami i w obronie wyższych wartości siostry dokonywać musiały czasami tragicznych wyborów. Czytając opisy ich przygód można zrozumieć, ile heroizmu, samozaparcia i oddania wymagał od nich każdy dzień służby i właśnie te cechy charakteru: upór, odwaga i chęć pomocy mogą stać się inspiracją dla współczesnego czytelnika.

Dzieło Agaty Puścikowskiej jest z pewnością krokiem ku odkrywaniu sióstr zapomnianych lub znanych tylko w niewielkich, przeważnie kościelnych kręgach. Książka zmusza do zastanowienia się, ile podobnych historii pozostaje cały czas anonimowych i staje się bodźcem do zadania sobie pytania: ile współczesnych zakonnic po cichu dokonuje rzeczy niezwykłych. Autorka zdaje się przekazywać myśl, że siła i kobieca odwaga są wartościami uniwersalnymi i potrafią mieć różne oblicza – zarówno w epoce wojny, jak i w czasach pokoju.